ka sht ngjyra?
Si sht krijuar?
Disa detaje kan nj vend t rndsishm n mendjen e njeriut dhe kurr nuk ndryshojn. Le t fillojm me pemt, t cilat jan t njohura pr ne. Ngjyra e pemve zakonisht sht ose gjelbr ose e gjelbr e hijezuar. Mir e dim se gjat vjeshts, gjethet ndrrojn ngjyrn. Ngjashm, ngjyra e qiellit sht ose e kaltr, ose me ngjyr gri e hijezuar kur sht vrenjtur ose e verdh dhe e kuqe n agim dhe muzg, n lindje dhe n perndim t diellit. Ngjyra e frutave kurr nuk ndryshon; ngjyrat e larmishme t kajsis dhe vishnjs jan t caktuara, dhe si t tilla gjithnj jan t njohura. Shkurt, do gj e gjall dhe qenie q sht nn drit ka ngjyr. Vshtroni gjrat rreth juve me vmendje. far shihni? Tryeza, karriget, pemt q i shihni prtej dritareve, qielli, muret e shtpis suaj, fytyrat e njerzve rreth jush, frutat q i hani, librin q jeni duke e lexuar n kt moment... do njra prej tyre ka ngjyr t veant. A keni menduar ndonjher se si sht e mundur q t gjitha kto ngjyra t krijohen dhe rregullohen me aq prsosmri?
Le t shohim se ka sht e nevojshme pr t'u krijuar kto ngjyra, t cilat kan nj rol mjaft t rndsishm n jetn ton. (Kto shtje do t'i diskutojm m von n detaje). Pr krijimin e nj ngjyre t vetme, p.sh., t kuqe ose t gjelbr, t gjitha proceset q do t'i prmendim duhet t ndodhin dhe, m me rndsi n kt renditje:

The importance of colours in man's life is indisputable as every object
acquires a meaning with its colours. Imagine that none of the colours
you see in this photograph at the top (including black and white)
exist at all. Certainly, you would not be able see any of the objects
in the photograph. For the formation of even a single one of these
numerous colours present on these objects, quite a few factors must
be fulfilled, all at the same time. Allah has made the formation of
colours dependent on the existence of a very detailed system. |
1. Kushti i par pr krijimin e ngjyrs sht ekzistimi i drits. Pr kt arsye do t ishte me m dobi t fillojm t ekzaminojm karakteristikat e drits q vjen nga dielli. Pr t krijuar ngjyrn, drita q vjen nga dielli n tok duhet t ket gjatsi valore t caktuar q t prodhoj ngjyrat. Dimensionet e drits, q quhen “drit e dukshme”, n t gjitha rrezet e drits t emetuar nga dielli sht nj n 1025. Ky dimension i imt dhe vshtir i besueshm i rrezeve t drits q sht i nevojshm pr krijimin e ngjyrs, mbrrin n tok nga dielli.
2. N fakt, kto rreze diellore t shprndara nga dielli npr kozmos shfaqin disa karakteristika t dmshme pr sy. Pr kt arsye, drita q arrin n tok duhet t merr nj form e cila do perceptohej leht nga syri dhe nuk do ta dmtonte at. Pr kt, rrezet duhet t kalojn npr nj filtr. Ky filtr gjigant sht “atmosfera” q e mbshtjell tokn.
3. Drita q kalon npr atmosfer shprndahet n tok, dhe kur ndeshet me objekte t ndryshme, ajo reflektohet. Objekti mbi t cilin bie drita nuk duhet t jet objekt q absorbon dritn por q e reflekton at. Me fjal t tjera, cilsia strukturore e objektit duhet t jet n pajtueshmri me dritn q arrin n tok, n mnyr q t formohet ngjyra. Ky kusht duhet t plotsohet dhe nj val e re e drits reflektohet nga objekti n t cilin sht ndeshur drita q ka ardhur nga dielli.
4. Edhe nj hap thelbsor sht i nevojshm n procesin e formimit t ngjyrs pr perceptuesin q t perceptoj valt e drits, e q sht syri. sht esenciale q edhe valt e drits t jen n harmoni me organet e t pamurit.
5. Rrezet q vin nga dielli duhet t kalojn npr thjerr dhe shtres t syrit q t shndrrohen n impulse nervore n retin. Pastaj kto sinjale duhet t shndrrohen n “qendrn e shikimit” n tru, q sht prgjegjse pr prodhimin e ndjenjs s pamjes.
6. sht edhe hapi i fundit q duhet t prmbushet q ne “t shohim” ndonj ngjyr. Faza e fundit n krijimin e ngjyrave sht interpretimi i sinjaleve elektrike, t cila vin nga qendra e shikimit n tru, si “ngjyra” nga qelizat e nj nervi special t lokalizuar aty.
Si pam, pr formimin e nj ngjyre t vetme, nevojiten procese shum t detajizuar dhe t ndrvarura.
Gjitha informatat q i kemi pr ngjyrn dshmojn se secili proces q ndodh gjat formimit t ngjyrs sht me nj balancim shum delikat. Po t mos ekzistonin kto balancime, ekuilibrime, ne n vend se t jetojm n nj bot normale, do t jetonim n nj bot t errt dhe t turbullt, e edhe do t humbnim aftsin e t pamurit. Nga gjrat q i prmendm m lart t supozojm mosekzistim e vetm njrs, qelizave nervore t retins q perceptojn sinjalet elektrike. As drita e diellit nuk do t ishte e mjaftueshme, as pjest e tjera t syrit nuk do t ishin funksionale, e as ekzistenca e atmosfers nuk do ta kompensonte mungesn e qelizave nervore t retins.

Roli i Retins n t Pamurit
Le ta ekzaminojm retinn pr s afrmi dhe m n detaje. Le t supozojm se mungon substanca e quajtur pigmenti “rodopsin”. Rodopsina sht substanc q punon pandrprer n drit t fort por rigjenerohet n errsir. Syri nuk mund t sheh qart n drit t zbeht pa prodhimin e sasis s mjaftueshme t rodopsins n sy. Detyra e rodopsins sht q t rrit efektivitetin me t ciln syri gjeneron impulse nervore nga drita e zbeht. Kjo substanc prodhohet aq sa sht e nevojshme dhe ather kur sht e nevojshme pr syrin. Kur mbahet ekuilibri i rodopsin, figura qartsohet. ka do t ndodhte sikur rodopsina, q ka nj rndsi t madhe n procesin e t pamurit, t mos ekzistonte? N ato rrethana, njeriu do t ishte i aft t shoh vetm n drit t kthjellt, n ambient t ndritshm.2 sht m se e qart se ekziston nj sistem i prkryer n sy, q sht dizajnuar deri n detajet m t imta.
Ather, kush e punoi artin e ktij sistemi, q na mbron neve nga errsira dhe na shfaq neve nj bot prplot me ngjyra?
do etap e prmendur tregon se ekziston nj seri e proceseve, pr t cilat nevojitet ekzistenca e menuris, e dshirs dhe e forc q ka krijuar kto procese. sht e dukshme se nuk ka gjasa q nj varg i proceseve q ekzistojn n nj harmoni t ktill t jet krijuar nga rastsia. Po ashtu sht e pamundur pr nj sistem t till t formohet npr nj periudh kohore t gjat. Rezultatet nuk do t ndryshonin edhe sikurse t kalonin miliona e miliarda vite. Sistemi i prbr nga nj bot shumngjyrshe kurr nuk to shfaqej nga koincidenca. Nj sistem i till do t krijohej vetm si rezultat i nj dizajni special, q e din q ai sht krijuar. Allahu zotron forc t prhershme dhe urtsia e tij mbulon universin. Shembuj n mjeshtrin e pakrahasueshme t Allahut kemi gjer e gjat n univers. Dizajnimi unik q sht evident n formimin e ngjyrave po ashtu sht rezultat i krijimtaris s pashoqe t Allahut. Allahu ka forc mbi do gj.
Ai sht shpiksi i qiejve e i toks e kur dshiron dika, ai vetm i thot: “Bhu!” n at moment bhet. (Suretu El Bekare, 117)
|