| KEQKUPTIMI I EVOLUCIONIT
Darvinizmi, q prpiqet t mohoj faktin e krijimit t gjithsis, nuk
sht gj tjetr vese nj mashtrim joshkencor. Kjo teori sipas s cils
jeta rrjedhi nga materia e pajet prmes rastsive, sht shkatrruar n
trsi me dijen se gjithsia u krijua nga Zoti. sht Zoti Ai q krijoi
gjithsin dhe q e prpunoi at deri n detalin m t vogl. Prandaj, sht
e pamundshme q teoria e evolucionit, sipas s cils qeniet e gjalla nuk
jan t krijuara nga Zoti, por jan fryt i rastsive, t jet e vrtet.
Nuk sht udi q kur i hedhim nj sy teoris s evolucionit, shohim
se kjo teori sht zhvlersuar nga zbulimet shkencore. Krijimi i jets
sht jashtzakonisht kompleks dhe i mahnitshm. N botn e pajet, pr
shembull, mund t shohim se sa t ndieshme jan barazpeshat n t cilat
mbshteten atomet dhe m tej, n botn e gjall, mund t shohim se n
far krijime komplekse jan bashkuar kto atome dhe sa t jashtzakonshm
jan mekanizmat dhe strukturat e tilla si proteinat, enzimet dhe qelizat
q jan prpunuar me to.
Ky krijim i jashtzakonshm i jets e zhvlersoi Darvinizmin n fund
t shekullit t 20t.
Ne jemi marr me kt tem n mas t madhe n disa prej studimeve tona
tjera dhe do t vazhdojm t merremi me t. Megjithat, mendojm se duke
marr parasysh rndsin e saj, do t na ndihmonte po t bnim nj prmbledhje
t shkurtr edhe ktu.
Rnia (rrnimi) shkencore e Darvinizmit
Edhepse nj doktrin q daton q nga Greqia antike, teoria e evolucionit
u avancua n mas t madhe n shekullin e 19t. Zhvillimi m i rndsishm
q e bri kt teori temn numr nj n botn e shkencs ishte libri i
arlls Darvinit i titulluar Prejardhja e Gjallesave i publikuar m 1859.
N kt libr, Darvini mohoi se gjallesat e ndryshme n tok ishin krijuar
ndarazi nga Zoti. Sipas Darvinit, t gjitha qeniet e gjalla kishin nj
paraardhs t prbashkt dhe ato u shndrruan n qenie t ndryshme me
koh prmes ndryshimeve t vogla.
Teoria e Darvinit nuk bazohej n asnj zbulim konkret shkencor, sikurse
ai vet gjithashtu pranoi, ishte vetm nj "supozim." Pr m tepr, sikurse
Darvini pranoi n kapitullin e gjat t librit t tij t quajtur "Vshtirsit
e Teoris," teoria dshtonte para shum pyetjeve kritike.
Darvini investoi t gjitha shpresat e tij n zbulimet e reja shkencore,
q ai shpresonte t zgjidhnin "Vshtirsit e Teoris." Megjithat, prkundr
asaj q shpresonte ai, zbulimet shkencore zgjeruan dimensionet e ktyre
vshtirsive.
Disfata q Darvinizmi psoi nga shkenca mund t pasqyrohet n tri shtje
themelore:
1) Teoria n asnj mnyr nuk mund t shpjegoj mnyrn se si u shfaq
jeta n tok.
2) Nuk ekziston ndonj zbulim shkencor q do t tregonte se "mekanizmat
evolutiv" t propozuar nga kjo teori kan ndonj fuqi fardo qoft pr
t evoluar.
3) Dshmit pr fosile dshmojn n trsi t kundrtn e propozimeve t
teoris s evolucionit.
N kt pjes, do t ekzaminojm kto tri shtje themelore n mnyr
t prgjithsuar:
Hapi i par i pakaprcyeshm: Zanafilla e Jets
Sipas teoris s evolucionit t gjitha gjallesat evoluan nga nj qeliz
e vetme e gjall q u shfaq n tokn primitive 3.8 bilion vjet m par.
Si mund t ket krijuar nj qeliz e vetme me miliona gjallesa komplekse
dhe poqese nj evolucion i till me t vrtet kishte ndodhur, pse nuk
mund t vzhgohen gjurmt e tij n dshmit e fosileve, jan disa prej
pyetjeve n t cilat teoria nuk mund t jap prgjigje. Mirpo, s pari
dhe mbi t gjitha, hapi i par i procesit t supozuar evolutiv q duhet
t hetohet sht si u shfaq (krijua) kjo "qeliz e par"?
Pasiq teoria e evolucionit mohon krijimin dhe nuk pranon far lloji
t ndrhyrjes s mbinatyrshme, pohon se "qeliza e par" u shfaq (krijua)
rastsisht prbrenda ligjeve t natyrs, pa ndonj qllim, plan apo mbarshtim
(prgatitje). Sipas teoris, materia e pajet duhet t kishte prodhuar
nj qeliz t gjall si rezultat i rastsive. Kjo, megjithat, sht nj
pohim i paqndrueshm madje edhe pr rregullat m t pamposhtura t biologjis.
"Jeta rrjedh (buron) nga Jeta"
N kt libr, Darvini kurr nuk iu referua zanafills s jets. T kuptuarit
primitiv t shkencs n kohn e tij mbshtetej n pandehjen se qeniet
e gjalla kishin nj struktur shum t thjesht. Prej mesjets, krijimi
spontan, teoria q pohonte se materiet e pajet u bashkuan pr t formuar
organizma t gjall, ishte gjersisht e pranuar. Prgjithsisht besohej
se insektet erdhn n jet nga mbeturinat e ushqimit dhe minjt erdhn
n jet nga gruri. Eksperimente interesante u ndrmorn pr t vrtetuar
kt teori. Ca kokra gruri ishin vendosur n nj cop t ndyt plhure
dhe besohej se minjt do t znin fill nga ajo pas nj kohe.
Ngjashm, zhvillimi i krimbave n mish supozohej t ishte dshmi e krijimit
spontan. Mirpo, vetm pak koh m von u kuptua se krimbat nuk paraqiteshin
n mish n mnyr spontane, por barteshin atje nga mizat n formn e larvave,
t padukshme pr syrin e njeriut.
Madje edhe n periudhn kur Darvini shkruajti "Zanafilln e Gjallesave",
besimi se bakteriet mund t vinin n jet nga materia e pajet ishte gjerrisht
e pranuar n botn e shkencs.
Mirpo, pas vite pas botimit t librit t Darvinit, Lui Paster shpalli
rezultatet e tij pas nj studimi t dhe eksperimentimi t gjat, q hedhnin
posht krijimin spontan, nj gur themeli t teoris s Darvinit. N ligjratn
e tij triumfale t mbajtur n Sorbon m 1864, Pasteri tha: "Kurr nuk
do t kndellet doktrina pr krijimin spontan nga kjo goditje vdekjeprurse
q iu dha nga ky eksperiment i thjesht." 6
Mbrojtsit e teoris s evolucionit iu bn ball zbulimeve t Pasterit
pr nj koh t gjat. Megjithat, me zgjidhjen e strukturs komplekse
t qelizs s nj qenieje t gjall me zhvillimin e shkencs, idea se
jeta do t mund t kishte lindur rastsisht u ballafaqua madje me nj
gjendje edhe m t pashpres.
Prpjekjet jobindse t shekullit t 20t
Evolucionisti i par q vazhdoi shtjen e zanafills s jets n shekullin
e 20t ishte biologu i njohur Rus Aleksandr Oparin. Me tezat e ndryshme
q ai lvizi prpara n vitet e 1930ta, ai u prpoq t dshmoj se qeliza
e nj qenieje t gjall do t kishte mundur t krijohej nga rastsia.
Kto studime, megjithat, ishin t dnuara t dshtojn dhe Oparinit iu
desht t bnte kt pohim: "Fatkeqsisht, megjithat, problemi i zanafills
s qelizs sht ndoshta pika m e paqart n tr studimin e evolucionit
t organizmave." 7
Pasuesit evolucionist t Oparinit u prpoqn q t bjn eksperimente
pr t zgjidhur problemin e burimit t jets. Eksperimenti m i njohur
prej tyre u ndrmor nga kimisti Amerikan Stenli Miller m 1953. Duke kombinuar
gazrat q ai pretendonte t kishin ekzistuar n atmosfern fillestare
t toks n nj ambient eksperimentues dhe duke i shtuar ksaj przierje
energji, Milleri sintetizoi disa molekula organike (aminoacide) t pranishme
n strukturn e proteineve.
Mezi kishin kaluar disa vite para se t zbulohej se ky eksperiment,
i cili ishte paraqitur ather si nj hap i rndsishm n emr t evolucionit
ishte i pavlefshm, pasiq atmosfera e prdorur n kt eksperiment ishte
shum e ndryshme nga kushtet e vrteta q ekzistonin n tok. 8
Pas nj heshtjeje t gjat, Milleri pranoi se ambienti i atmosfers
q prdori nuk ishte real.9
T gjitha prpjekjet evolucioniste t parashtruara gjat shekullit XX
pr t shpjeguar zanafilln e jets dshtuan. Gjeokimisti Xhefri Bada
nga Instituti Scripps i San Diegos pranon kt fakt n nj artikull t
botuar n "Earth Magazine" m 1998:
Sot n mbarim t shekullit XX ne ende prballemi me problemin m t
madh t pazgjidhur q kishim n fillim t shekullit XX. Si u krijua (shfaq)
jeta n Tok?10
Prbrja komplekse e jets
Arsyeja parsore pse teoria e evolucionit prfundoj n nj gjendje t
ktill t parrugdalje n lidhje me zanafilln e jets sht se madje
edhe organizmat e gjall q konsideroheshin m t thjeshtt kan prbrje
jashtzakonisht komplekse. Qeliza e nj qenieje t gjall sht m komplekse
se t gjitha produktet teknologjike t prodhuara nga njeriu. Sot, madje
edhe n laboratoriumet m t zhvilluara t bots, nj qeliz e gjall
nuk mund t krijohet duke bashkuar materiet inorganike.
Kushtet e krkuara pr formimin e nj qelize jan t panumrta n mas
pr t'u shpjeguar me an t rastsive. Mundsia q proteinet, pjes ndrtuese
t qelizs, t jen formuar rastsisht, sht 1 n 10950 pr nj protein
mesatare t prbr prej 500 aminoacideve. N matematik, nj mundsi
m e vogl se 1 n 1050 konsiderohet t jet praktikisht e pamundshme.
Molekula e ADN-s q gjendet n brthamn e qelizs dhe q ruan informacionin
gjenetik, sht nj baz e jashtzakonshme e t dhnave. sht llogaritur
se poqese informacioni i koduar n ADN do t shkruhej, kjo do t formonte
nj librari gjigante q do t prbhej nga 900 volume enciklopedike prej
500 faqesh secila.
N kt pik shfaqet nj dilem shum interesante: ADN-ja mund t prsritet
vetm me ndihmn e disa proteinave t specializuara (enzimeve). Megjithat,
sinteza e ktyre enzimeve mund t realizohet me an t informacionit t
koduar n ADN. Pasiq ato t dyja jan t varura nga njra tjetra, ato
duhet t ekzistojn n t njjtn koh pr t'u prsritur. Ky fakt sjell
skenarin q jeta t ket zn fill vetvetiu n nj situat pa rrugdalje.
Prof. Lesli Orgel, nj evolucionist me nam nga Universiteti i San Diegos
t Kalifornis, pranon kt fakt n numrin e Shtatorit t vitit 1994 t
"Scientific American Magazine" (Revists Shkencore Amerikane):
sht jashtzakonisht e pamundshme q proteinet dhe acidet nukleike,
duke qen t dyja komplekse pr nga struktura (prbrja), t ken zn
fill vetvetiu n t njjtin vend dhe n t njjtn koh. Prapseprap gjithashtu
duket t jet e pamundshme t kesh njrn pa tjetrn. Dhe kshtu, n shikim
t par, do t duhej t vihej te prfundimi se jeta kurr, n t vrtet,
s'do t mund t kishte zn fill me an t proceseve kimike.11
Padyshim, nse sht e pamundshme q jeta t ket zn fill nga shkaqet
natyrore, ather duhet t pranohet se jeta "u krijua" n nj mnyr t
mbinatyrshme. Ky fakt n mnyr t qart e zhvlerson teorin e evolucionit,
qllimi kryesor i s cils sht t mohoj krijimin.
Mekanizmat imagjinar t evolucionit
Pika e dyt e rndsishme q mohon teorin e Darvinit sht se t dy
pikpamjet (konceptet) e parashtruara nga kjo teori si "mekanizma evolutiv"
jan kuptuar t'mos ken n realitet ndonj fuqi evolutive.
Darvini mbshteti supozimin e evolucionit trsisht n mekanizmin e
"przgjedhjes natyrore." Rndsia q ai i dha ktij mekanizmi ishte evidente
n emrin e librit t tij: Zanafilla e Gjallesave, me an t Przgjedhjes
Natyrore
Sipas przgjedhjes natyrore ato gjallesa q jan m t forta dhe m
t prshtatshme ndaj kushteve natyrore t mjedisit ku jetojn do t mbijetojn
n luftn pr jet. Pr shembull, n nj kope t drerve nn krcnim
t sulmit nga bishat e egra, ata q vrapojn m shpejt do t mbijetojn.
Prandaj, kopeja e drerve do t prbhet nga individ m t shpejt dhe
m t fuqishm. Mirpo, n mnyr t padiskutueshme, ky mekanizm nuk
do t shkaktoj evoluimin e drerve dhe shndrrimin e tyre n nj lloj
tjetr gjallese, pr shembull, n kuaj.
Prandaj, mekanizmi i przgjedhjes natyrore nuk ka fuqi evolutive. Darvini
ishte gjithashtu i vetdijshm pr kt fakt dhe iu desht t pohonte kt
n librin e tij Zanafilla e Gjallesave:
Przgjedhja natyrore nuk mund t bj asgj gjersa t ndodhin dallime
apo ndryshime m t favorshme individuale.12
Ndikimi i Lamarkut
Prandaj, si do t mund t ndodhnin kto "ndryshime t favorshme"? Darvini
u prpoq t japte prgjigje n kt pyetje nga kndvshtrimi i t kuptuarit
primitiv t shkencs n kohn e tij. Sipas biologut Francez Lamark, i
cili jetoi para Darvinit, gjallesat bartn tiparet q fituan gjat jets
s tyre tek gjenerata e ardhshme dhe kto veti, duke u akumuluar nga nj
gjenerat n tjetrn, shkaktuan formimin e gjallesave t reja. Pr shembull,
sipas Lamarkut, gjirafat evoluan nga antilopat, duke u prpjekur t han
gjethet e drunjve t lart, qafat e tyre u zgjatn nga nj gjenerat
n tjetrn.
Darvini dha gjithashtu shembuj t ngjashm dhe n librin e tij "Zanafilla
e Gjallesave", pr shembull, tha se disa arinj duke shkuar n uj pr
t gjetur ushqim u shndrruan n balena me kalimin e kohs.13
Mirpo, ligjet e trashgimis t zbuluara nga Mendeli dhe t vrtetuara
nga shkenca e gjenetiks q lulzoi n shekullin e XX, krejtsiht rrnuan
legjendn sipas s cils vetit u bartn tek gjeneratat pasuese. Pra,
przgjedhja natyrore u zhvlersua si nj mekanizm evolutiv.
Neo-Darvinizmi dhe Mutacionet
Pr t gjetur nj zgjidhje, Darvinistt prparuan "Teorin Moderne Sintetike",
ose si njihet prgjithsisht, Neo-Darvinizmin, kah fundi i viteve t 1930-ta.
Neo-Darvinizmi shtoi mutacionet, t cilat jan rregullime t krijuara
n gjenet e gjallesave pr shkak t faktorve t jashtm si rrezatimi
ose gabimet gjat shumzimit (prsritjes), si "shkaktar t ndryshimeve
t favorshme" prve mutacionit natyror.
Sot, modeli q prfaqson evolucionin n bot sht Neo-Darvinizmi.
Sipas ksaj teorie, miliona gjallesa t pranishme n tok u formuan si
rezultat i nj procesi prmes t cilit organe t shumta komplekse t ktyre
organizmave si jan vesht, syt, mushkrit dhe kraht, iu nnshtruan
"mutacioneve", domethn, rregullimeve gjenetike. Mirpo, ekziston nj
fakt i prer shkencor q plotsisht grryen themelet e ksaj teorie: Mutacionet
nuk shkaktojn zhvillim t gjallesave, prkundrazi, ato gjithmon iu shkaktojn
dm atyre.
Arsyeja pr kt sht shum e thjesht: ADN-ja ka nj prbrje shum
komplekse dhe efektet e rastsishme mund vetm t'i shkaktojn dm asaj.
Studiuesi Amerikan i gjenetiks B.G. Ranganathan e shpjegon kt n kt
mnyr:
Mutacionet jan t vogla, t rastsishme dhe t dmshme. Ato rrall
ndodhin dhe mundsia m e mir sht q ato do t jen t padobishme.
Kto katr karakteristika t mutacioneve nnkuptojn se mutacionet nuk
mund t shpien drejt nj zhvillimi evolutiv. Nj ndryshim i rastsishm
n nj organizm tejet kompleks sht ose i padobishm ose i dmshm.
Nj ndryshim i rastit n nj or nuk mund t ndikoj pr t mir. Me siguri
se ose do ta dmtoj at ose n rastin m t mir do t jet i padobishm.
Nj trmet nuk mund t ndikoj pr t mir n nj qytet, por sjell shkatrrim.14
Nuk udit aspak fakti se deri m sot nuk sht vn re asnj shembull
i mutacionit q do t dshmohej si i dobishm apo q t ket ndikuar n
zhvillimin e kodit gjenetik. T gjitha mutacionet jan dshmuar t jen
t dmshme. sht kuptuar se mutacioni q sht paraqitur si nj "mekanizm
evolutiv," sht n t vrtet nj ndodhi gjenetike q dmton gjallesat
dhe i paaftson ato (Efekti m i zakonshm i mutacionit n qeniet njerzore
sht kanceri). Padyshim, nj "mekanizm shkatrrimtar" nuk mund t jet
"mekanizm evolutiv". Przgjedhja natyrore, n ann tjetr, "nuk mund
t bj asgj vetvetiu" sikur pranoi edhe Darvini. Ky fakt na tregon se
nuk ka "mekanizm evolutiv" n natyr. Pasiq nuk ekzistojn mekanizmat
evolutiv, ather as edhe ndonj proces i trilluar (imagjinar) i quajtur
evolucion nuk mund t ket ndodhur.
Dshmit pr fosile: S'ka shenja t formave t
ndrmjetme
Dshmia m e qart se skenari i propozuar nga teoria e evolucionit nuk
ka ndodhur jan dshmit pr fosilet.
Sipas teoris s evolucionit, do gjalles ka ardh n jet prej nj
paraardhsi. Nj lloj gjallese q ekzistonte m par u shndrrua n dika
tjetr me koh dhe t gjitha gjallesat erdhn n jet n kt mnyr.
Sipas kesaj teorie, ky transformim u zhvillua gradualisht gjat miliona
vjetve.
Po t kishte qen kshtu, ather gjallesa t shumta t ndrmjetme do
t kishin ekzistuar dhe jetuar gjat ksaj periudhe t gjat t transformimit.
Pr shembull, ca gjysm-peshk/gjysm-zvarranik duhet t ken jetuar
n t kaluarn q kishin fituar veti t zvarranikve prve vetive t
peshqve q tashm kishin. Ose do t duhej t ken ekzistuar ca zvarranik-shpend
q kishin fituar veti t zogjve prve vetive t zvarranikve q ata
tashm kishin. Pasiq kjo do t duhej t ndodhte n nj faz kalimtare,
kto gjallesa do t duhej t ishin t paafta dhe me t meta, gjallesa
t gjymtuara (t sakatosura). Evolucionistt iu referohen ktyre krijesave
t trilluara q ata besojn t ken jetuar n t kaluarn si "forma t
ndrmjetme."
Po t kishin ekzistuar me t vrtet shtaz t tilla, do t duhej t
ishin me miliona e madje edhe me biliona sosh n numr dhe llojllojshmri.
Ajo q sht m e rndsishme, eshtrat e ktyre krijesave t uditshme
do t duhej t gjendeshin n dshmit pr fosile. N "Zanafilln e Gjallesave",
Darvini shpjegoi:
Po t jet teoria ime e vrtet, nj llojllojshmri e panumrt e gjallesave
t ndrmjetme, q do t lidhte ngusht n mes vedi t gjitha gjallesat
e grupit t njjt me siguri duhet t ken ekzistuar Rrjedhimisht, dshmi
t ekzistencs s tyre do t mund t gjendeshin vetm n mesin e mbeturinave
t fosileve.15
Shpresat e Darvinit u shpartalluan
Megjithat, edhepse evolucionistt bn prpjekje t mdha pr t gjetur
fosile q nga mesi i shekullit t 19t n gjith botn, ende nuk u zbulua
ndonj form kalimtare. T gjitha fosilet e nxjerra nga toka gjat grmimeve
treguan se prkundr asaj q shpresuan evolucionistt, jeta n tok u
paraqit prnjher dhe e formuar plotsisht.
Nj paleontolog i njohur Britanik, Derek V. Ager, pranon kt fakt,
edhepse ai sht nj evolucionist:
Lind shtja se nse hulumtojm n hollsi dshmit e fosileve, qoft
n nivelin e rradhitjes apo t gjallesave, ne gjejm - gjithnj - jo nj
evolucion t shkallzuar, por nj eksplodim t vrullshm t nj grupi
n llogari t nj grupi tjetr.16
Kjo do t thot se n dshmit e fosileve, t gjitha gjallesat shfaqen
prnjher n trsi t formuara, pa ndonj form t ndrmjetme n mes.
Kjo sht mu e kundrta e pandehjeve t Darvinit. Gjithashtu, dshmia
se gjallesat jan krijuar sht shum e fuqishme. I vetmi shpjegim q
nj gjalles shfaqet prnjher dhe e formuar plotsisht deri n detajet
m t imta pa ndonj paraardhs evolutiv mund t jet se kjo gjalles
u krijua. Kjo e dhn pranohet gjithashtu edhe nga biologu evolucionist
i njohur n gjith botn Douglas Futuyma:
Krijimi dhe evolucioni, mes tyre, shterin shpjegimet e mundshme pr
zanafilln e gjallesave. Organizmat e gjall ose u shfaqn n tok plotsisht
t formuara ose nuk u shfaqn fare. Nse nuk u shfaqn, ato duhet t ishin
zhvilluar nga gjallesat q duhet t ken ekzistuar m par prmes ndonj
procesi t modifikimit (ndryshimit). Poqese u shfaqn n gjendje t formuar
plotsisht, ato me t vrtet duhet t ishin krijuar nga ndonj inteligjenc
e plotfuqishme. 17
Fosilet tregojn se gjallesat u shfaqn plotsisht t zhvilluara dhe
n nj gjendje t prsosur n tok. Kjo nnkupton se "zanafilla e gjallesave"
sht, prkundr pandehjes s Darvinit, jo evolucion por krijim.
Prralla e Evolucionit Njerzor
Tema m s teprmi e rrahur nga avokatt e teoris s evolucionit sht
tema e zanafills s njeriut. Pohimi darvinist mbron tezn se njerzit
modern t kohs son evoluoi nga ca krijesa t ngjashme me majmunt. Gjat
ktij procesi t supozuar evolutiv, i cili supozohet t ket filluar 4-5
milion vite m par, pohohet t ken ekzistuar ca "forma kalimtare" n
mes t njeriut modern dhe paraardhsve t tij. Sipas ktij skenari plotsisht
t trilluar, numrohen katr kategori themelore:
1. Australopitekusi
2. Homo habilisi
3.Homo erektusi
4. Homo sapiensi
Evolucionistt i quajn t ashtuquajturit paraardhs t par t njeriut
t ngjashm me majmun "Australopitekus" q domethn "majmuni Jug-Afrikan."
Kto gjallesa n t vrtet nuk jan asgj tjetr vese nj lloj i vjetr
i majmunve q sht zhdukur. Hulumtimet gjithprfshirse t bra n
mostrat e ndryshme t Australopitekusit nga dy anatomist t njohur n
tr botn nga Anglia dhe SHBA, gjegjsisht, Lordi Solly Zuckerman dhe
Prof. Charles Oxnard, kan treguar se kto mostra i takonin nj lloji
t zakonshm t majmunve q u zhduk dhe q nuk prmbante asnj ngjashmri
me njerzit.18
Evolucionistt e kategorizojn shkalln e ardhshme t evolucionit njerzor
si "homo," q domethn "njeri." Sipas pohimit evolucionist, gjallesat
n kategorin e Homo-s jan m t zhvilluar se Australopitekust. Evolucionistt
sajojn nj skem imagjinare t evolucionit duke rradhitur fosilet e ndryshme
t ktyre krijesave n nj rradhitje t posame. Kjo skem sht e trilluar
sepse kurr nuk sht dshmuar se ekziston ndonj raport evolutiv n mes
t ktyre kategorive t ndryshme. Ernst Mayr, njri prej ithtarve m
t rndsishm t teoris s evolucionit t shekullit t 20t, diskuton
n librin e tij "Nj Argument i Gjat" se "n veanti (enigmat) historike
si jan zanafilla e jets ose e Homo sapiensit, jan jashtzakonisht
t vshtira dhe madje mund t'i rezistojn nj shpjegimi t knaqshm prfundimtar."19
Duke nnvizuar lidhjen zinxhirore si "Australopitekus - Homo habilis
- Homo erektus - Homo sapiens," evolucionistt ln pr t kuptuar se
secila prej ktyre llojeve sht paraardhse e tjetrs. Megjithat, zbulimet
e mvonshme t paleoantropologve kan zbuluar se Australopitekusi, Homo
habilisi dhe Homo erektusi kan jetuar n pjes t ndryshme t bots n
t njjtn koh.20
Pr m tepr, nj pjes e caktuar e njerzve e rradhitur n kategorin
e Homo erektusit kan jetuar deri n kohrat moderne. Homo sapiens neandertalensis
dhe Homo sapiens sapiens (njeriu modern) kan bashkjetuar n t njjtin
regjion.21
Kjo rrethan qartsisht tregon pavlefshmrin e pohimit se ata jan paraardhs
t njri tjetrit. Nj paleontolog nga Universiteti i Harvardit, Stephen
Jay Gould, shpjegon kt situat t pashpres t teoris s evolucionit
edhepse ai vet sht evolucionist:
far ka ndodhur me shkalln ton nse ekzistojn tri raca hominide (njerzore)
bashkjetuese (A. afrikanus, Australopitekus robust dhe H. habilis), qartsisht
asnjra me prejardhje nga tjetra? Pr m tepr, asnjra prej tyre nuk
shfaqin ndonj prirje evolutive gjat ekzistimit t tyre n tok.22
Thn shkurt, skenari i evolucionit njerzor, t cilin mundohen ta mbshtesin
me ndihmn e vizatimeve t ndryshme t disa krijesave "gjysm majmun,
gjysm njerz"q jan shfaqur n media dhe n libra kursesh, domethn,
sinqerisht, prmes propagands, nuk sht asgj tjetr vese nj prrall
pa baza shkencore.
Lordi Solly Zukerman, njri nga shkenctart m t njohur dhe m t
respektuar n Britanin e Madhe, i cili bri hulumtime n kt shtje
pr vite t tra dhe studioi n veanti fosilet e Australopitekusit pr
15 vite, prfundimisht konkludoi, prkundr faktit se edhe vet ishte evolucionist,
se n t vrtet nuk ekziston nj trung familjar q zgjerohet nga krijesat
e ngjashme me majmun tek njeriu.
Zukermani gjithashtu bri nj "spektr interesant shkencor". Ai formoi
nj spektr t shkencave duke filluar prej atyre q ai konsideronte si
shkencore deri te ato q konsideronte si joshkencore. Sipas spektrit t
Zukermanit, si shkencat m shkencore, domethn, q mvaren nga t dhnat
konkrete shkencore jan kimia dhe fizika. Pas tyre vijn shkencat biologjike
dhe pastaj shkencat shoqrore. N fundin e skajshm t spektrit, e cila
sht pjesa e konsideruar si m "joshkencorja," jan "perpceptimi jasht-shqisor"
- konceptet si telepatia dhe shqisa e gjasht dhe n fund "evolucioni
njerzor." Zukermani shpjegon kt gjykim t tij:
Ne pastaj largohemi nga regjistri i t vrtets objektive n ato fusha
t shkencs s supozuar biologjike si perceptimi jasht-shqisor ose interpretimi
i historis s fosileve njerzore, ku pr (evolucionistin) besnik gjithka
sht e mundshme - dhe ku besimtari i zjarrt (i evolucionit) sht nganjher
n gjendje t besoj disa gjra kundrthnse n t njjtn koh. 23
Prej prralls s evolucionit njerzor s'mbetet asgj tjetr vese interpretime
t paragjykuara t fosileve t nxjerrura nga toka nga disa njerz q verbrisht
besojn n teorin e tyre.
Teknologjia e syrit dhe veshit
Nj shtje tjetr q mbetet pa prgjigje nga teoria e evolucionit sht
cilsia e shklqyeshme e perceptimit t syrit dhe veshit.
Para se t kalojm n shtjen e syrit, le t prgjigjemi shkurtimisht
n pyetjen se "si shohim ne." Rrezet e drits q vijn nga nj objekt
kthehen mbrapsht n retinn e syrit. Ktu, kto rreze drite shndrrohen
n sinjale elektrike nga qelizat dhe arrijn n nj pjes t vogl n
pjesn e prapme t trurit t quajtur qendra e shikimit. Kto sinjale elektrike
perceptohen n kt qendr t trurit si nj prfytyrim pas nj vargu procesesh.
Me kt prapavi teknike, le t mendojm pak pr kt.
Truri sht i izoluar nga drita. Kjo domethn se brendia e trurit sht
plotsisht e errt dhe drita nuk arrin deri tek vendi ku sht i vendosur
truri. Vendi i quajtur qendra e shikimit sht nj vend plotsisht i errt
ku drita kurr nuk arrin. Mund t jet edhe vendi m i errt q mund
t keni njohur ndonjher. Megjithat, ju vzhgoni nj bot t ndritshme
dhe t shklqyer n kt errsir t plot.
Pamja e formuar n sy sht aq e mpreht dhe e qart sa q as teknologjia
e shekullit t 20t s'ka qen n gjendje ta arrijn. Pr shembull, shiqo
n librin q je duke lexuar, duart me t cilat e mban, pastaj ngrite
kokn dhe shiqo rreth vetes. A ke par ndonjher ndonj pamje aq t mpreht
dhe t qart sikur kjo kudo tjetr? As edhe ekrani m i zhvilluar televiziv
i prodhuar nga prodhuesi m i madh televiziv n bot nuk mund t ofroj
nj fotografi m t qart pr ju. Kjo sht nj pamje tre-dimensionale,
me ngjyra dhe jashtzakonisht e mpreht. Pr m shum se 100 vite, me
mijra inxhinier jan munduar t arrijn kt mprehtsi. Fabrika, godina
t mdha u ndrtuan, shum hulumtime jan br, projekte dhe plane jan
br pr kt qllim. Prapseprap, hedhja nj sy ekranit televiziv dhe
librit q mbani n duart tuaja. Do t vreni se ekziston nj dallim shum
i madh sa i prket mprehtsis dhe qartsis. Pr m tepr, ekrani televiziv
ju jap nj pamje dy-dimensionale, gjersa me syt tuaj ju shiqoni n nj
perspektiv tre-dimensionale q ka thellsi.
Pr vite t tra, me dhjeta mijra inxhinier jan prpjekur t bjn
nj TV tre-dimensional dhe t arrijn cilsin e pamjes t syrit. Po,
ata kan br nj sistem televiziv tre-dimensional por sht e pamundur
ta shiqosh pa vn syze. Pr m tepr, sht vetm nj perspektiv tre-dimensionale
artificiale. Prapavija sht m e mjegulluar, plani i par na paraqitet
sikur nj sfond prej letre. Kurr nuk ka qen e mundshme q t prodhohet
nj pamje e mpreht dhe e qart sikurse ajo e syrit. N t dyja, n kamer
dhe televizion, ka nj humbje t cilsis s pamjes.
Evolucionistt pohojn se mekanizmi q prodhon kt pamje t mpreht
dhe t qart sht formuar rastsisht. Tani, po t'ju thoshte dikush se
televizioni n dhomn tuaj sht formuar si rezultat i rastit, se t gjitha
atomet q e prbjn at ndodhi q t bashkohen dhe t krijojn kt aparat
q prodhon pamje, far do t mendonit? Si mund atomet t bjn nj gj
t till q me mijra njerz s'mund ta bjn?
Nse nj aparat q prodhon nj pamje m primitive se syri nuk mund t
jet formuar rastsisht, ather sht shum e qart se syri dhe pamja
q shohim prmes syrit nuk mund t jen formuar rastsisht. E njjta gj
vlen edhe pr veshin. Veshi i jashtm pranon zrat e kapshm dhe i drejton
ato tek veshi i mesm; veshi i mesm i bart lkundjet e zrit duke i
rritur ato; veshi i brendshm i drgon kto lkundje n tru duke i prkthyer
ato n sinjale elektrike. Po sikurse n rastin e syrit, akti i t dgjuarit
finalizohet n qendrn e t dgjuarit n tru.
Ajo q vlen pr syrin vlen edhe pr veshin. Domethn, truri sht i
izoluar nga zri po sikur q sht i izoluar nga drita: nuk lejon hyrjen
e asnj tingulli brenda. Prandaj, pa marr parasysh se sa zhurmshm sht
jasht, brendia e trurit sht plotsisht e heshtur. Megjithat, tingujt
m t mpreht perceptohen n tru. N trurin tuaj, q sht i izoluar nga
zri, ju dgjoni simfonit e nj orkestre dhe e dgjoni do zhurm n
nj vend prplot me njerz. Mirpo, po t matej niveli i zrit n trurin
tuaj me nj aparat preciz n at moment, do t shihej se nj heshtje e
plot mbizotron aty.
Si sht rasti me pamjet, jan br prpjekje me dekada pr t prodhuar
dhe riprodhuar tingull q sht besnik ndaj origjinalit. Rezultati i ktyre
prpjekjeve jan aparatet pr regjistrimin e zrit, sistemet me cilsi
t lart transmetimi dhe sisteme pr t kapur tingujt. Prkundr gjith
ksaj teknologjie dhe mijra inxhinierve dhe ekspertve q kan punuar
n kt, nuk sht fituar nj z q do t kishte t njjtn mprehtsi
dhe qartsi sikurse zri q perceptojm prmes veshit. Mendoni pr sistemet
me cilsin m t lart t transmetimit t zrit t prodhuara nga kompanit
m t mdha t industris s muziks. Madje edhe n kto aparate, kur
zri t jet regjistruar, nj pjes e tij humbet, ose kur e ndizni nj
sistem t cilsis s lart transmetuese (HI-FI) gjithmon e ndieni nj
z frshllues para se t filloj muzika. Mirpo, zrat q jan produkte
t teknologjis s trupit njerzor jan jashtzakonisht t mpreht dhe
t qart. Veshi i njeriut kurr nuk percepton nj z t prcjellur me
frshllim ose me shkarkime atmosferike si sht rasti me sistemet HI-FI
(t cilsis s lart transmetuese). Ai e pranon zrin saktsisht ashtu
si sht, t mpreht dhe t qart. Kshtu ka qen q nga krijimi i njeriut.
Deri m sot, asnj aparat vizuel apo regjistrues i prodhuar nga njeriu
nuk ka qen aq i ndieshm dhe i suksesshm n perceptimin e t dhnave
shqisore sikurse jan syri dhe veshi.
Mirpo, sa i prket t shikuarit dhe t dgjuarit, nj fakt shum m
madhshtor qndor mbi gjith kt.
Kujt i takon ndrgjegja q sheh dhe dgjon prbrenda trurit?
Kush sht ai q shiqon nj bot trheqse n trurin e tij, dgjon simfonit
dhe cicrimat e zogjve dhe e nuhat trndafilin?
Stimulimet q vijn nga syt, vesht dhe hunda e nj qenieje njerzore
udhtojn n tru si impulse elektro-kimike nervore. N librat e biologjis,
fiziologjis dhe biokimis mund t gjeni shum hollsi pr mnyrn se
si krijohet ky imazh (pamje) n tru. Mirpo, ju kurr nuk do t ndesheni
me faktin m t rndsishm n lidhje me kt shtje: kush sht ajo
qenie q percepton kto impulse nervore kimike si pamje, zra, aroma dhe
ndodhi ndijore n tru? Ekziston nj vetdije n tru q percepton gjith
kto pa ndier nevoj pr sy, vesh apo hund. Kujt i takon kjo vetdije?
Nuk ka dyshim se kjo vetdije nuk iu takon nervave, shtress s trash
dhe neuroneve q e prbjn trurin. Pr kt arsye Darvinistt-materialist
q besojn s gjithka prbhet nga materia nuk mund t japin prgjigje
n asnjrn prej ktyre pyetjeve.
Sepse kjo vetdije sht shpirti i krijuar nga Zoti. Shpirti nuk ka
nevoj as pr syrin pr t vshtruar pamjet, as pr veshin pr t dgjuar
zrat. Pr m tepr, nuk i nevojitet as truri pr t menduar.
Cilido q lexon kt fakt t qart dhe shkencor do t duhej t mendonte
pr Zotin e Gjithfuqishm, do t duhej t'i friksohej Atij dhe t krkoj
strehim tek Ai, Ai i Cili ngjesh tr gjithsin n nj vend plotsisht
t errt prej vetm disa centimetrash kub n nj form tre-dimensionale,
me ngjyra, me hije dhe t ndriuar.
Nj besim materialist
T dhnat q i kemi paraqitur deri m tani na tregon se teoria e evolucionit
sht nj pohim q n mnyr t qart bie ndesh me zbulimet shkencore.
Pohimi i teoris pr prejardhjen e jets nuk sht n prputhje me shkencn,
mekanizmat evolucionar q propozon nuk kan fuqi evolutive dhe fosilet
tregojn se format e ndrmjetme pr t cilat ka nevoj teoria kurr nuk
kan ekzistuar. Pra, nga kjo rrjedh se teoria e evolucionit do t duhej
ln anash si nj ide joshkencore. N kt mnyre shum ide sikurse idea
e gjithsis me qendr t saj tokn jan larguar nga agjenda e shkencs
prgjat historis.
Mirpo, teoria e evolucionit sht mbajtur me kmbngulje n agjendn
e shkencs. Disa njerz madje prpiqen t paraqesin kritikn e drejtuar
kundr teoris si nj "atak n shkenc." Pse?
Arsyeja sht se teoria e evolucionit sht nj besim i kot i pashpenzueshm
pr disa qarqe njerzish. Kto qarqe jan verbrisht t prkushtuara ndaj
filozofis materialiste dhe e pranojn Darvinizmin sepse sht i vetmi
shpjegim materialist q do t mund t parashtrohej pr funksionimin e
natyrs.
ka sht mjaft interesant, ata pranojn kt fakt koh pas kohe. Nj
studiues i mirnjohur i gjenetiks dhe nj evolucionist i zshm, Richard
C. Lewontin nga Universiteti i Harvardit, pranon se ai sht "s pari
dhe parasgjithash nj materialist dhe pastaj nj shkenctar":
Nuk qndron puna aty q metodat dhe institucionet e shkencs n njfar
mnyre na detyrojn q t pranojm nj shpjegim materialist t bots s
dukurive, por, prkundrazi, q ne jemi t shtrnguar a priori nga besnikria
jon ndaj shtjeve materiale pr t krijuar nj mjet t hulumtimit dhe
nj grumbull konceptesh q japin shpjegime materialiste, pa marr parasysh
se sa kundr-intuitive, pa marr parasysh se sa mistike jan ato pr t
paditurit. Pr m tepr, se materializmi sht absolut, q t'mos lejojm
Kmbn Hyjnore n der.24
Kto jan pohime eksplicite q Darvinizmi sht nj dogm q mbahet
n jet vetm pr hir t besnikris ndaj filozofis materialiste. Sipas
ksaj dogme, nuk ekziston asgj tjetr ve materies. Prandaj, argumenton
se materia e pajet dhe e pavetdije krijoi jetn. Kmbngul se miliona
gjallesa t ndryshme; pr shembull, zogjt, peshqit, gjirafat, tigrat,
insektet, drunjt, lulet, balenat dhe qeniet njerzore zun fill si rezultat
i bashkveprimeve n mes t materies si sht shiu q bie, vettima q
shkreptin, etj., nga materia e pajet. Ky sht nj rregull n kundrshtim
me t dyja arsyen dhe shkencn. Mirpo, Darvinistt vazhdojn ta mbrojn
at vetm e vetm q "t'mos e lejojn Kmbn Hyjnore n der."
Cilido q nuk e shiqon zanafilln e qenieve t gjalla me nj paragjykim
materialist do t shoh kt t vrtet t qart: t gjitha gjallesat jan
krijesa t nj Krijuesi, i Cili sht i Gjithfuqishm, M i Urti dhe
i Gjithdijshmi. Ky Krijues sht Zoti, i Cili krijoi tr gjithsin
nga asgjja, e krijoi n formn m t prsosur dhe iu dha form t gjitha
gjallesave.
Mos prziej t vrtetn me t rrejshmn dhe me vetdije t fshehsh t
vrtetn. (Kur'an, 2:42)
Ata than "Lavdia t qoft Ty! Ne nuk kemi dijeni
tjetr prve far na ke msuar Ti. Ti je i Gjithdijshmi, M i Urti."
(Kur'an, 2:32) |