ATA T CILT SHIJOJN T GJITHA
KNAQSIT E TYRE N KT JET

Nj shiqim i shpejt n histori tregon se shum njerz kan nj gj t prbashkt: qoft t rinj apo t moshuar, t pasur apo t varfr, ankesa pr jetn e tyre sht pjes e rndsishme e stilit t tyre t jets. Gjithcka q ndodh i jep atyre nj mundsi pr t shprehur paknaqsin e tyre. Edhe n qoft se diqka duket se ka njqind aspekte t mira dhe t kndshme, n vend se t jen t knaqur, ata vrejn disa paprsosmri dhe bhen nervoz. Kjo mnyr e t menduarit sht br aq e rrnjosur sa q ata reagojn n mnyr t njejt pr gjrat t cilat as nuk i kan par e as nuk i kan prjetuar, sepse ata mendojn pr vshtirsit e mundshme dhe kshtu e bjn vehtn jo t lumtur. Si rezultat, ata lodhen mjaft shum pr arsye q ata nuk mund t'i kuptojn dhe ndjejn se kur nuk do t jen mjaft t knaqur pr dicka. Pa dyshim ju njihni njerz q ankohen:,, Nuk e di ka nuk sht n rregull me mua" " jam aq i mrzitur, ,, jam ngopur me kt jet" , ose ,, nuk jam n qejf me b diqka " ,, Nse keni provuar t'i ndihmoni n lodhjet e rrnjosura t ksaj bote dhe paknaqsin, sipas gjitha gjasave kishit me dshtu.

Edhe ne qoft se kishit pr t'i quar n vendin m t bukur t bots t'i shpalosni begatit m t mrekullueshme para tyre, dhe tju mundsonit do luks q zemrat e tyre do t dshironin ju nuk do t mund t'i bnit ata t'i shijojn kto gjra ose t bni q kto begati t ken ndikim t prhershm n shpirtrat e tyre. Me fjal t tjera, ju kurr nuk do t mund t'i bnit ata vrtet t lumtur.

Sidoqoft, cdo vend, nga qiejt e lart e deri tek detet e thella, sht i mbushur me mrekulli t panumrta: qenie t gjalla t bukura (P.sh. zogj, lepuj, ketra, luana, zebra, pantera, tigra, maca, qen dhe peshqi) mijra lloje frutash (psh: dredhza, portokaj, bostana, kumbulla dhe pjeshka), bim q ngazllejn shpirtin (trndafila, orkide, margarit, manushaqe, zymbyl, dhe karanfila) dhe shum gjra t tjera t bukura q e knaqin shpirtin njerzor. Nj pamje e bukur, nj fytyr e kndshme njeriu, ose nj ushqim i mir i japin nj knaqsi t madhe shpirtit t njeriut : n Kur'an Allahu numron pr ne shum gjra t bukura q Ai na ka ofruar ne n kt jet, dhe na sjell ndr mend se kto begati jan aq t shumta n numr dhe t larmishme pr ne bile edhe vetm pr t'i numruar.

32. All-llahu sht Ai q i krijoi qiejt dhe tokn, dhe lshoi prej s larti uj (shi), e me t nxjerr fruta si ushqim pr ju, dhe pr t mirn tuaj u vuri n shrbim anijet, t lundrojn npr det me urdhrin e Tij, e n shrbimin tuaj i vuri edhe lumenjt. Pr ju nnshtroi diellin dh hnn q n mnyr t zakonshme vazhdimisht udhtojn. Pr ju prshtati edhe natn e ditn. Dhe Ai ju dha gjithat q e krkuat (q krkoi nevoja juaj) dhe, edhe n qoft se prpiqeni t'i numroni t mirat (n numr). Vrtet, njeriu sht i padrejt dhe shum pr prbuzs. 
(Surja Ibrahim 32-34). 

18. Po edhe nse prpiqeni t'i numroni dhuntit (t mirat) e All-llahut, nuk do t mund t arrini t'i prcaktoni ato. Me siguri All-llahu shum fal dhe shum mshiron. (Surja Nahl 18)

Vetm njra prej ktyre begative i jep knaqsi shpirtit njerzor. Prandaj, sht shum e uditshme nse dikush q jeton midis ktyre gjrave t bukura t mos i vrej ose t mos jet i knaqur me to. Kjo sht nj humbje e madhe. Me sa duket, njerzit e till i kan shijuar dhe harxhuar t gjitha knaqsit e ksaj bote dhe tash ato u duken t mrzitshme. sht nj kundrshtim i madh se ata q japin arsyetime t dobta pr t'iu shmangur fes dshirojn t'a shohin kt bot si nj vend ku mund t qeshin dhe t knaqen. Qllimi i tyre m i madh sht t shijojn sa m shum knaqsi q munden. Ky ligj universal ka mbet i pandryshuar gjat epokave. Disa prej atyre q nuk e kuptojn kuptimin e vrtet t jets kan zhvillluar filozofi t bazuara n knaqsit e ksaj bote dhe i kan lavdruar ata q prpiqen t ,, bjn sa m shum pr nj dit".

Horaci (65-8 Para Krishtit) poet lirik i njohur romak, ka thn: carpe diem (zre ditn), mbizotruese qysh nga shekull i shtatmbdhjet, prmbledh nj filozofi t jets t bazuar vetm n jetn e ksaj bote. Me pak fjal, don t thot, se nj person nuk duhet t mendoj pr nesr, por t jetoj pr momentin, dhe t bj m s shumti prej secils dit, dhe se ata nuk duhet t'a ken parasysh se vdekja mund t vjen n do moment ose t mendojn se ka vjen pas ksaj. N t njejtn mnyr motoja e epoks s Rilindjs memento mori (kujtohu se do t vdissh) ju sjell ndr mend njerzve se ata do t vdesin dhe se ata duhet t prqafojn botn sa m shum q munden. Sipas ksaj ideje njerzit nuk duhet t ken frik nga vdekja , m tepr, duke e ditur se ajo sht afr, ata duhet t jetojn si t dshirojn, t mos njohin kufij, dhe t ndjekin vetm knaqsin e tyre.

Gjat historis, shoqrit q kan krkuar nj jet t mir dhe t lumtur jasht shpalljeve t Allahut kan zhvilluar shum ide dhe filozofi t uditshme. Nj veti q t gjith e kan t prbashkt, sidoqoft, sht ideja se njerzit duhet t'i knaqin (shuajn, paqsojn) pasionet dhe dshirat e tyre dhe t'i shfrytzojn plotsisht t githa begatit q u dalin prpara, Allahu ju trhjek vrejtjn ambicjeve t ktyre njerzve:

29. Andaj ti largohu prej atij q ia ka kthyer shpinn Kur'anit dhe q nuk do tjetr pos jets s ksaj bote! (Surja Nexhm 29)

N vend se t'i falemnderohen Atij pr begatit dhe mundsit e panumrta q iu jan dhn, ata jetojn me nj lakmi t pangopur.

11. Ti, m le Mua dhe at q e krijova t vetmuar.  Dhe bra kt pasuri t madhe. E bra edhe me djem q i ka me vete. Dhe Un i lash n disponim t gjitha mundsit. E ai lakmon q t'i shtoj edhe m tepr. (Mudethirr 11-15)

Prse njerzit e gjejn vehtn t paplotsuar? Prse nuk mund t'a shijojn kt jet, njerzit tjer, natyrn dhe sendet e gjalla? Qllimi i tyre i vetm sht t'i shfrytzojn knaqsit e ksaj bote. Pse, ather, ata nuk jan n gjendje t'i shijojn kto knaqsi? Prse jan ata kaq t shqetsuar, t piklluar, t brengosur, dhe t lodhur pas ksaj bote?

Si kan rn ata n nj situate shpirtrore q i parandalon ata t'i vrejn dhe shijojn kto begati dhe bukuri?

Prse e kan harxhuar ata tr knaqsin e ksaj bote dhe nuk gjejn lumturi n t? Pr kto pyetje ka vetm nj prgjigje: Mohimi i Allahut nga ata, mosmirnjohja e tyre ndaj Tij dhe begative t Tij bjn zemrat e tyre t shqetsuara:

At q All-llahu dshiron ta udhzoj, ia zgjeron zemrn pr (t pranuar) islamin. At q dshiron ta lr t humbur, zemrn e tij ia bn shum t ngusht si tngjitej n qiell. Kshtu All-llahu lshon dnimin mbi ata q nuk besojn. (An'am 125 ). 

Pr shkak t mohimit t tyre Allahu dshiron q ata t jetojn n errsir dhe pikllim, edhe pse jan t rrethuar me gjra t bukura.

257. All-llahu sht mbikqyrs i atyre q besuan, i nxjerr ata prej errsirave n drit. E kujdestar t atyre q nuk besuan jan djajt q i nxjerrin ata prej drite e i hudhin n errsira. Ata jan banues t zjarrit, ku do t qndrojn prgjithmon. (Bekare 257).  

Pasi q Allahu e krijoi kt bot si nj vend testues, njerzit q jepen pas zbukurimeve t ksaj bote bjn nj gabim t madh. N nj hadith (thnie) t tij Profeti Muhamedi s.a.v.s thot:

Bota sht e knaqshme, Allahu do tju bj trashegimtar dhe do t shiqoj se si do t silleni atje. Pra, shmangiuni bots. (Sahih Muslimi dhe AL-Tirmidhi).

Kur kuptojm se t gjitha begatit e ksaj bote jan nj dhurat nga Allahu dhe jemi falemnderues pr to, e knaqim Allahun. Si rezultat, ne gjithmon jemi n dijeni se bukuria, begatit, dhe gjrat e mira rreth nesh vijn nga Ai. Megjithat, ata q e mohojn Allahun nuk e shohin kt t vrtet. N vend t ksaj, ata e ignjorojn At dhe I knaqin ( paqsojn, zbusin) dshirat dhe pasionet e tyre. Pasi ata t knaqen m shum e m shum me kto begati, gjithashtu paknaqsia e tyre rritet, sepse ato harxhohen nga dshira e mendur pr t poseduar do gj. N vend q t jen t knaqur me ka kan, ata jan jo t lumtur deri sa t marrin edhe m shum. Dhe si rezultat, ata kurr nuk mund t'i mojn plotsisht begatit e panumrta dhe potencialet e pakufishme q ata tashm i posedojn. Pr shembull: ata mund t ken nj vetur t mir por t bhen t paknaqur sapo t del nj model i ri. Ata besojn se shkuarja n pushime do t'i jap fund t gjitha vshtirsive t tyre; sidoqoft, pengesa m e vogl ju shkakton atyre mizori dhe shqetsim.Ata nuk provojn t'i tejkalojn vshtirsit e tyre me durim dhe nnshtrim ndaj fatit, por bhen pessimist dhe kthejn edhe m shum shqetsim dhe dshprim. Edhe nse jan knaqur,knaqsia e tyre sht e prkohshme, shqetsimi tjetr zgjat shum m tepr. Natyrisht, ky vend testimi, sht prplot me gjra t bukura dhe gjithashtu me t meta, paprsosmri, dhe munges t qndrueshmris, dhe do t hasin n gjitha kto. Pr shembull, njerzit e pasur mund t'a humbin pasurin e tyre gjat nj aksidenti apo katastrofe, njerzit trheqs mund t'i humbin dukjet e tyre, dhe njerzit menur mund t'i humbin aftsitg e tyre mendore. Ve ksaj, rinia dhe shndeti i tyre, si dhe enerjia dhe fuqia e tyre, do t dshtojn me kohn. Njerzit t cilt nuk pasojn parimet morale t Kur'anit gjithashtu brengosen pr t'u takuar me njerz t nivelit m t lart shpirtror dhe material. Fakti q disa njerz jan m t pasur, m trheqs, m t suksesshm, m intelligjent, dhe kan nj rreth shoqror m t gjer se sa ata, q zhyt (kredh) ata n nj depresion t thell. Pra, kjo mnyr kokforte e t menduarit shpjegon se pse ata q mohojn Allahun jan n krkim t prjtetshm dhe nuk mund t knaqen me ate ka kan. Dshirat e tyre ju vshtrsojn jetrat pr ka edhe nuk mund t'a vlersojn ose t knaqen me ate ka kan. Duke besuar se t gjitha begatit mbarojn me vdekje, ata i hargjojn dhe konsumojn gjrat e tyre t mira nj nga nj. Bukuria, rinia, shndeti dhe t githa jan kalimtare pr ta, dhe dshirat e forta (egra) t egos s tyre i bjn ata jo t lumtur me at ka kan (posedojn). Dhe kshtu ata jetojn n mjerim n t dy botrat.:

E ata thon: "Po qe se jeni t sigurt n ato ka flitni,kur do t realizohet ai premtimi (me dnim)?" Ti thuaj: "Tanim u sht ngjeshur juve nj pjes e atij premtimi pr t cilin po ju ngutet juve!" (En Neml 71-72)

Pjes e ktij mjerimi sht se njerzit jetojn n nj lloj Ferri n kt bot, edhe pse jan t rethuar me bukuri dhe shanse (mundsi). Shum njerz ekzistojn n kt gjendje shpirtrore, dhe kshtu zbulojn se niveli i tyre i shqetsimit, depresionit, stresit, dhe problemeve psikologjike vazhdojn t rriten. Ata q ankohen vazhdimisht, duke thn : ,, Nuk e di pse ndihem kaq i shqetsuar" , ,, jam aq i mrzitur" , ,, jam ngopur me kt jet" , ose ,, nuk jam n qejf t bj asgj" duhet t kuptojn se gjendja tyre shpirtrore duhet t ndryshoj. Ata duhet pyetur vehtn se 'ka ndodhur me ta- dhe pse. Allahu e ka drguar ilaqin: besimin. Ne tash do t egzaminojm kt t vrtet t rndsishme, dhe n kt mnyr nxjerrim n shesh se kur shiqojm n begatit shpirtrore dhe materiale vetm me syt e besmit shpirti yn mund vrtet t'i shijoj ato.